Để tư liệu Hoàng Sa liền mạch

VHXQ - Từ những tấm ảnh tư liệu về hoàng sa, tôi cố gắng viết tiếp câu chuyện hoàng sa từ sau năm 1975 thông qua ngư dân bám biển. Tôi đã có 9 năm theo đuổi để ấn phẩm “như cây phong ba trên đảo hoàng sa”, gồm 3 tập ra mắt độc giả.

Cơ duyên Hoàng Sa

Tháng 5/2011, tôi bước vào căn phòng trưng bày ảnh về Hoàng Sa tại địa chỉ 132 đường Yên Bái, thành phố Đà Nẵng, trước cổng có gắn tấm biển nhỏ - UBND huyện Hoàng Sa.

Do diện tích căn phòng khá nhỏ, chỉ mất vài phút, tôi đã có thể đếm hết được số tấm ảnh treo trên tường. Có vài chồng thư của các em học sinh chưa được mở ra. Thời gian dường như lắng đọng trong căn phòng này.

Nhưng sự lắng đọng đó đã lẩy cho tôi ý tưởng phải làm điều gì đó liên quan đến Hoàng Sa. Tôi mường tượng bên tai mình giống như có tiếng thầm thì của gió biển. Tôi nhận ra sự lựa chọn đề tài viết về Hoàng Sa đến từ những lần gặp gỡ ngư dân, nhưng có thể cũng đến từ cảm xúc khi nhìn bức ảnh treo trên tường. Cứ nhìn vào những tấm ảnh tư liệu về quần đảo đặc biệt này, tôi cảm nhận có một sức hút và mình phải gắn bổn phận nối dài.

Năm 2011, bản thảo dạng tuyển tập phóng sự cá nhân được tôi thực hiện gần xong (lúc đó tôi mới chỉ là cộng tác viên, nhân viên tuyên huấn Phòng Chính trị Bộ đội Biên phòng Quảng Ngãi). Bản thảo cuốn sách có 5 chương, nhưng 3 chương là câu chuyện sắc màu cuộc sống, còn 2 chương là câu chuyện ngư dân Hoàng Sa bám biển. Nhưng sau lần tới địa chỉ 132 Yên Bái trở về, những tấm ảnh đen trắng vẫn có sức mạnh lay động kỳ lạ, tôi quyết định, cuốn sách này chỉ tập trung vào một vấn đề xuyên suốt, toàn bộ 5 chương (sau đó tăng thành 7 chương) chỉ viết về Hoàng Sa.

Tôi liệt kê mạch vấn đề về Hoàng Sa qua trăm năm, bắt đầu từ thời nhà Nguyễn với tư liệu phong phú. Tiếp tới thời đi gần hết. Còn thời chế độ Việt Nam Cộng hòa, tư liệu Hoàng Sa khá rõ nét vì các nhân chứng còn sống. Vậy từ năm 1975 đến năm 2011 thì như thế nào? Rõ ràng, tôi phải tìm đủ tư liệu để ghép vào phân khúc Hoàng Sa từ sau năm 1975.

Ngày đó, ông Phạm Khôi, nhân chứng Hoàng Sa đã có lời khuyên với tôi: “Sinh có hạn, tử vô kỳ”. Tức là cái ngưỡng của đời người có khi ra đi không đợi tuổi già, nên hãy tranh thủ làm những gì có ý nghĩa khi đang còn sống. Vài năm sau ông Khôi qua đời.

Theo baodanang.vn./.