Kỷ vật từ Hoàng Sa

Kim chi - “đệ nhất ốc”

Ngư dân Nguyễn Bình lau hai chiếc tủ kính trong phòng khách có nhiều vỏ ốc và san hô. Anh cười nói, tất cả đều được mang về từ lòng biển Hoàng Sa đó. Con ốc u có màu sọc rằn, ốc tai phật màu vàng nhạt, ốc hoa đủ sắc màu.

Riêng con ốc kim chi toàn thân màu vàng pha màu đỏ, anh chọn đặt ở gian chính diện của tủ kính. “Loại ốc này hiếm lắm. Hơn 30 năm làm nghề lặn biển, tàu của tôi cũng chỉ nhặt được vài chục con. Cứ mỗi chuyến ra khơi, nhất là đầu năm xuất quân mở biển mà nhặt được con ốc này thì hên lắm”, anh Bình nói.

Ngư dân Nguyễn Việt với con ốc kim chi, còn gọi là ốc thần tài.

Cũng chính quan niệm như vậy nên ngư dân Gành Cả cho rằng, ốc kim chi là “đệ nhất ốc” và đặt tên mới cho nó là con ốc thần tài. Anh Bình say sưa kể, quần đảo Hoàng Sa đẹp lắm. Mùa xuân, đảo lớn, đảo nhỏ nhiều sương. Khi Mặt Trời lên, sương tan dần, nước biển trong veo, nhìn thấy tận đáy.

Từ các đảo, bầy én biển chao lượn trên không trung cất tiếng kêu vang. Cánh thợ đeo gương lặn xuống biển, chẳng khác nào đi tham quan thủy cung. Đáy biển như núi rừng, cũng chập chùng có chỗ cao, chỗ thấp.

Có nơi, san hô mọc đầy như những cánh rừng. Loài cá gáy biển, cá mú, mực nang, tôm hùm nhởn nhơ bơi lội. Những con ốc biển đủ màu sắc hiền lành và di chuyển chậm chạp càng điểm tô cho lòng biển thêm xinh đẹp. Thấy chúng, thợ lặn chỉ nhặt lấy rồi bỏ vào vợt mà thôi. 

Lắm công phu

Người dân Gành Cả từ bao đời sống bằng nghề lặn biển và quần đảo Hoàng Sa là lối đi về. Bởi từ xa xưa, nhiều thế hệ dân chài ở vùng biển Ba Làng An ra đảo Lý Sơn lập nghiệp và tham gia Đội Hoàng Sa kiêm quản Bắc Hải để đo đạc thủy trình, dựng bia, khẳng định chủ quyền và bảo vệ vùng quần đảo Hoàng Sa thân yêu của Tổ quốc.

Theo bước chân của những hùng binh, cư dân trong vùng ra quần đảo Hoàng Sa để đánh bắt hải sản. Con cá, con ốc không chỉ là nguồn sống mà còn đem lại niềm vui cho người dân làng biển.

Ngư dân Nguyễn Việt cho hay, con ốc đẹp tất nhiên phải là con ốc lớn, màu sắc tươi sáng và toàn thân phải nguyên vẹn. Vậy nên, khi nhặt được ốc dưới lòng biển đưa lên mặt nước, cánh thợ lặn bỏ ngay vào thùng xốp đặt ở nơi ít va đập trên tàu. Khi về đến đất liền đem ốc lùi vào tro. Sau đó, mang ốc ra mé biển để rửa, lấy ruột ra ngoài rồi đem đến thợ đánh bóng.

Theo năm tháng, số lượng ốc mang về từ Hoàng Sa ngày một nhiều. Người dân ở Gành Cả mua tủ kính để chưng ốc, và làng biển này dần trở thành “bảo tàng ốc” lấy từ đáy biển Hoàng Sa. Cứ xem cách lau chùi, nâng niu từng con ốc mới biết người dân nơi đây quý món quà tặng của biển khơi dường nào!

Ký ức thời gian

Ngư dân Nguyễn Thanh Nam, người được mệnh danh là con rái cá của làng Gành Cả, sở hữu gần 100 con ốc biển nhặt được từ Hoàng Sa. Ông Nam trầm ngâm, đời biển khơi mà. Quanh năm đối diện với bão tố. Riêng nghề lặn biển rủi ro hơn nhiều.

Mỗi chuyến ra khơi, ngư dân làng Gành Cả thường đến dinh Bà để cầu nguyện và ra đến vùng biển đánh bắt thường bày lễ vật để cúng thần Nam Hải, trước khi lặn xuống lòng biển xanh.

Sau khi vào bộ đội thực hiện nghĩa vụ quốc tế ở chiến trường K, ông Nam ra quân về quê làm nghề lặn biển. Ông mê ốc, nên mỗi chuyến xa khơi đều cố gắng nhặt nhạnh đem về.

Rồi trong một lần lặn biển, do áp suất thay đổi, toàn thân anh bị liệt. Chạy chữa mãi nhưng một chân yếu hẳn, nên anh đành giã từ biển khơi, xin tự nguyện trực máy Icom cộng đồng, mà không nhận bất cứ khoản trợ cấp nào.

Ông Nam bộc bạch, ngày trước, tôi ra quần đảo Hoàng Sa để lặn, nhặt ốc đem về trưng bày cho đẹp nhà, đẹp cửa. Khi giã từ biển khơi thì với tôi, chiếc vỏ ốc, nhành san hô trở thành kỷ vật của một đời lặn biển Hoàng Sa.

Ngắm từng con ốc là thời trai trẻ sống dậy trong lòng. Vùng biển quần đảo Hoàng Sa mãi thân thương, mãi là ruột thịt trong các thế hệ dân chài ở làng biển nơi đây.

Bài, ảnh: CẨM THƯ

Theo baoquangngai.vn