Nguyên Chủ tịch UBND huyện đảo Hoàng Sa Đặng Công Ngữ cho biết: "Ngay sau khi biết thông tin Tổng Cty Dầu khí hải dương Trung Quốc đưa giàn khoan HD 981 trái phép vào vùng biển Hoàng Sa, nằm trong vùng đặc quyền kinh tế, thềm lục địa của Việt Nam, với cương vị Chủ tịch UBND Hoàng Sa lúc đó, ngày 4.5 (ông Ngữ đã nhận quyết định nghỉ hưu từ ngày 5.5.2014), tôi đã lên tiếng phản ứng ngay hành động xâm lấn của Trung Quốc”.
Ông Ngữ chỉ rõ, giàn khoan HD 981 của Trung Quốc đặt tại toạ độ 15'29 độ vĩ bắc, 111'12 độ kinh đông là nằm hoàn toàn trong vùng biển Hoàng Sa, trong phạm vi quản lý của chính quyền huyện Hoàng Sa, TP.Đà Nẵng. Như vậy, Trung Quốc đã vi phạm nghiêm trọng chủ quyền Việt Nam, xâm phạm thềm lục địa, đặc quyền kinh tế 200 hải lý của Việt Nam. Nói cách khác là Trung Quốc đã xâm phạm bờ cõi của Việt Nam.
Cụ thể, Trung Quốc đã vi phạm Công ước quốc tế về Luật Biển 1982 mà chính Trung Quốc đã đặt bút ký, công nhận. Trong đó có đường cơ sở, thềm lục địa, đặc quyền kinh tế 200 hải lý của các quốc gia có biển. Thứ hai, là Trung Quốc cũng ký với ASEAN "Tuyên bố về ứng xử của các bên ở biển Đông" - DOC.
Giữa chính phủ Trung Quốc và Chính phủ Việt Nam đã có những thoả thuận năm 2011 về giải quyết các tranh chấp trên biển bằng các biện pháp hoà bình, thế nhưng Trung Quốc lại phớt lờ tất cả những điều khoản chính mình đã đặt bút ký, vi phạm trắng trợn chủ quyền lãnh thổ của Việt Nam. Đây là hành động hết sức nguy hiểm, dễ dẫn đến xung đột.
Ông Đặng Công Ngữ khẳng định đây là vấn đề nghiêm trọng, Nhà nước cần có thái độ thật sự rõ ràng, dứt khoát. Lịch sử cho thấy thái độ hung hăng, tiềm lực của Trung Quốc từ trước nay đã thể hiện rõ từng bước đi trong ý đồ thôn tính, độc chiếm biển Đông.
Lần này, Trung Quốc tiếp tục kéo giàn khoan là bước tiến tiếp theo, có chủ đích. Một khi Trung Quốc đã cắm giàn khoan xuống biển, thì sẽ có bước tiếp theo, tịnh tiến dần và hợp thức hoá việc chiếm đóng như một cột mốc mới của Trung Quốc.
Lịch sử đã có tiền lệ. Bây giờ, tôi chỉ còn tư cách người dân, nhưng chính quyền huyện đảo Hoàng Sa sẽ tiếp tục có phản ứng, đề nghị Nhà nước cần có thái độ rõ ràng.
Bằng đường ngoại giao là một trong những cách xử lý, song tôi nghĩ giải quyết vấn đề này phải đồng thời bằng nhiều giải pháp. Chủ trương của Chính phủ Việt Nam trước hết là bằng con đường hoà bình, tranh thủ dư luận ủng hộ trong và ngoài nước. Nhưng cũng cần đấu tranh mạnh mẽ, cần có thái độ, hành động rõ ràng.” - ông Ngữ nói.
